FAQ in the category of Het Lot

Er zijn nogal wat mensen die denken: ik kan mijn lot niet uit de weg lopen; wat er staat, zal ook gebeuren. Waarom ben ik dan verantwoordelijk voor mijn zondes.

Dat deze logica toebehoort aan een schuldige die zijn verantwoordelijkheid wilt ontlopen, is zeer helder. Dit is de smoesje: Stel het lot als verantwoordelijke en wees gerust! Het geweten, dat een rechtvaardige rechter is, zal met deze gedachtegang niet tot rust komen, want het geweten is een getuige dat dicht zit op wat wij doen. Er is ongetwijfeld een “lot” en deze oordeelt ook, maar er is ook een “wil”. Hoe kunnen wij de zondes vergeten die wij al willend plegen? We kunnen niet in ons lot inzien. Wat wij weten, is dat er voor ons een goed en een slecht pad bevindt. We bewandelen het één met onze wil die wij absoluut niet kunnen ontkennen. Tijdens het bewandelen voelen we zeer sterk aan dat er geen andere dwang is dan onze ego. We weten ons lot niet van te voren, maar pas nadat het heeft plaatsgevonden.

Dit voorbeeld zal duidelijkheid scheppen over dit onderwerp. Laten we een dergelijke cameraman voorstellen die gebeurtenissen van te voren kan opnemen. Laten we zeggen dat hij onze komende tien dagen op een film heeft vastgelegd. Dus hij weet tien dagen van te voren wat wij de komende tien dagen zullen beleven. Wij weten dat er een film is, maar we weten niet wat er in is opgenomen. De elfde dag heeft hij ons de film laten zien. We hebben onze fouten, zondes en schulden gezien. We kunnen niet tegen de cameraman het volgende zeggen: “Als jij onze komende tien dagen niet zou weten en filmen, zouden wij deze fouten niet begaan”.

We behoren duidelijk te maken dat er een groot verschil is tussen weten en doen. Dat wij weten dat een zaad een boom zal worden, betekent niet dat zij geen boom hoeft te worden.

Er kan ook voor een machine of een gebouw waarvoor een plan is opgezet niet gezegd worden dat ze niet nodig zijn, omdat er toch al een plan is.

Stel je voor dat we plannen om morgen ergens heen te gaan en bepaalde dingen gaan eten.

Aldus het gepland is wat we zullen doen, kunnen we het volgende niet zeggen: “Waarom zouden we daarheen moeten gaan en eten, want het staat toch al vast”?

Aangezien er zoiets niet voor eenvoudige dagelijkse zaken kan gezegd worden, kan er ook voor Allah, die de mens met oneindig aantal wijsheden heeft geschapen, niet gezegd worden waarom hij de mens is aan testen als hij toch al weet wat de mens gaat doen.

De ware betekenis van het lot is dat Allah alles, oftewel wat is gebeurd, wat nu gebeurt en wat zal gebeuren, weet. Wanneer we goed opletten, merken we dat de wil van de mens niet wordt ontkend. Weten is één ding, doen is een ander ding. Allah weet het, de mens doet het. Laten we van dit aspect een voorbeeld geven:

Onze Profeet (v.z.m.h.) heeft eeuwen geleden het goede nieuws gegeven over de verovering van Constantinopel en de gezaggvoerder van de leger. Toen de tijd was aangekomen, was het ook gebeurd. Welnu, is Constantinopel veroverd omdat onze Profeet (v.z.m.h.) het heeft gezegd, of heeft onze Profeet (v.z.m.h.) dat gezegd omdat Hij (v.z.m.h.) wist dat het veroverd zou worden. Als Sultan Fatih zou slapen, niet zou werken, zijn mannen niet klaar zou maken en niet zou strijden, zou de verovering dan alsnog lukken? Dus Allah wist dat Sultan Fatih zou werken en Constantinopel zou veroveren en heeft dit ook aan Zijn Gezant (v.z.m.h.) laten weten.

Het zeer belangrijke punt hierbij is: wij handelen niet omdat Allah het weet, maar omdat wij het zullen doen weet Allah het. Het is ook ondenkbaar dat Allah de toekomst niet kent. Als Hij dat niet weet of niet kan weten, kan Hij geen Schepper zijn.

Laten we hier een voorbeeld van geven: laten we een heilige als docent voor ogen nemen. Hij zegt tegen één van zijn studenten: “Ik zal je morgen uit dit boek testen”. De docent echter weet  dat de leerling niet zal leren wegens de film, wedstrijd, spellen, gezelligheid enz. Daarom schrijft hij die avond al een nul in het rapport van de leerling. De volgende dag kan de leerling geen antwoord op de gestelde vragen geven en weet dat hij de nul heeft verdiend. Op dat moment haalt de docent het rapport uit zijn zak en zegt: “Omdat ik wist dat jij niet zou leren, had ik van te voren al een nul neergezet.” Hierop zegt de leerling: “Mijn docent, omdat jij die nul hebt geschreven, heb ik een nul behaald. Als je een voldoende zou hebben neergezet, zou ik een voldoende hebben gehaald.” Dit kan de leerling natuurlijk niet zeggen.

Dus wij handelen niet omdat Allah het heeft geschreven, maar Allah heeft het geschreven omdat hij weet dat wij het zo zouden handelen. Dit noemen wij dus het lot.

Laat het volgende figuurlijke voorbeeld niet verkeerd opgevat worden: Allah neemt wat wij ons leven lang zullen doen op met zijn pre-eeuwige camera op de tape genaamd “Levh-i Mahfuz”. Echter, wij weten niet wat er zich allemaal op de tape bevindt. Waarom zou dit invloed moeten hebben op onze daden! Als dit de waarheid is, dan is de verantwoordelijkheid ook van ons. Omdat wij met onze vrij wil het slechte kiezen en zondes begaan, worden wij beschuldigd en niet om een andere reden. Wij hebben het recht niet te klagen door te zeggen wat onze schuld is als het in het lot staat vastgesteld. Als al willend een fout maken, geen fout is, wat is dan wel een fout?

Onze taak is vergiffenis vragen voor onze zondes, smeken voor genade en werken voor goede daden om niet gestraft te worden. Door de fouten aan het lot toe te schrijven, houden we enkel onszelf voor de gek, maar Allah nooit!

Van te voren weten wat het resultaat zal zijn van een proces, maakt iemand niet verantwoordelijk voor de uitslag.

Bijvoorbeeld, je ziet dat een moordenaar een pistool richt naar iemand. Je weet van te voren dat het slachtoffer van de moordenaar zal sterven zodra hij de trekker overhaalt. De moordenaar haalt de trekker over en zijn slachtoffer sterft. Dat jij van te voren wist dat het slachtoffer vermoord zou worden, maakt jou in geen geval verantwoordelijk voor de moord.

Als er nu gezegd wordt dat een mens niet in staat is kwaadheden te hinderen, maar ALLAH wel, dan komt vrije wil ter sprake. Als ALLAH alle kwaadheden zou hinderen, zou de vrije wil niet meer gepraktiseerd kunnen worden en de dag dus oordeels zou dan ook geen nut meer hebben. Middels schepping, worden ongelovigen gered van non-existentie; dus enigszins is zelfs hun bestaan een barmhartigheid.

Daarbij heeft ALLAH een leidraad gezonden naar de mensheid. Ook wordt er in de Koran vermeld dat geen mens wordt belast met iets dat hij niet dragen kan. Dus elke ongelovige kiest er met zijn vrije wil voor om het pad van de hel in te slaan.

ALLAH heeft 99 Schone Namen. Een elk onder deze namen wil zich manifesteren. Onder Zijn 99 namen, bevinden zich onder andere de Bestraffer en de Wreker. Zonder de existentie van kwaadheden, zouden deze namen zich niet kunnen manifesteren en zouden vele namen van ALLAH ongelezen blijven.

In alle voorkeuren van ALLAH bevinden zich barmhartigheden. Er hoort niet naar één aspect gekeken te worden tijdens het trekken van een oordeel. De mens is een schepsel dat zowel fysiek als materieel wil groeien. Groei behoeft uiteraard strijd. Spirituele groei echter kan slechts plaatsvinden middels strijd tegen kwaadheden. Anders zou het niveau van de mens stabiel blijven, zoals dat van engelen. In een dergelijke staat, zou de mensheid niet verdeeld zijn in vele verschillende soorten mensen; iedereen zou zich in dezelfde klasse bevinden. Het nalaten van duizend weldaden door vermijding van één kwaal is in tegenstrijd met wijsheid en rechtvaardigheid.

Echter bevinden de meeste mensen zich in dwaling. Doch kijken waarde en nut voornamelijk naar kwaliteit en niet naar kwantiteit. Als een man met duizend en tien zaadjes, die zaadjes onder de grond een natuurproces laat ondergaan, waardoor er vervolgens tien bomen bloeien en duizend bezwijken, zal het profijt dat die tien bomen hem schenken de schade die de duizend zaadjes hem opleveren niets doen lijken. Zo doen de volmaakte gelovigen, die zoals sterren zijn, het overtallige aantal ongelovigen, die zoals insecten zijn, niets lijken. Omdat er zich meer doorns bevinden dan rozen in een rosarium, doen de eigenaar er niet van afzien om die rosarium te kweken. Al zijn de doorns in de meerderheid, de rozen maken het waard om te kweken. Middels doorns krijgen ook de rozen meer waarde. In kwantiteit zijn waardeloze objecten altijd meer dan waardevolle objecten. Bijvoorbeeld, er is meer kool op aarde dan diamanten. Hoewel ze uit dezelfde grondstof bestaan, is de één bedoeld om te verbranden, de ander is bedoeld om op de mooiste plek te plaatsen. Tevens is kool niet nutteloos, beiden hebben een doel.

Daarnaast wordt de waarde van iets pas begrepen door zijn contrast. Bijvoorbeeld, de waarde van warmte wordt pas duidelijk door kou. De waarde van schoonheid wordt pas duidelijk met de aanwezigheid van verdorvenheid. De waarde van een gelovige wordt pas duidelijk met de aanwezigheid van een ongelovige.

Enigszins dienen ongelovigen als opvoeders van gelovigen; door de aanwezigheid van ongelovigen, kunnen gelovigen groeien en hun waarde vermeerden. Door het bestaan van ongelovigen, lezen gelovigen ook meerdere Schone namen van ALLAH, zoals de Geduldige; hoewel wij bijvoorbeeld door de simpelste aanleidingen kwaad kunnen worden op mensen en hen zouden bestraffen zodra we de kans zouden krijgen, zien we dat ALLAH de grootste aanleidingen tot bestraffing duldt en wacht op berouw of bestraffing. Uiteindelijk draait het leven om het beter begrijpen van ALLAH ofwel “Mearifetoellah”. Van alle middelen die dan leiden tot het beter begrijpen van ALLAH, is het bestaan waard.

1) Het eerste antwoord op deze vraag is dat deze wereld een plek van beproeving is. Dus wanneer tijdens een ramp enkel de ongelovigen en zondaars getroffen zouden worden, en alle onschuldigen en vromen niet door deze ramp getroffen zouden worden, zou er een toestand ontstaan die tegen de beproeving ingaat. 

Wanneer er dus een ramp gebeurt, treft deze zowel de zondaars als onschuldigen. Zodoende is er nog altijd sprake van een beproeving. Wanneer enkel de schuldigen en zondaars getroffen zouden worden, zou er geen sprake meer van een beproeving zijn. De zondaars zouden dan verplicht vroom moeten worden. Hiermee zouden vromen zoals Ebu Bekir (r.a.) samen met de zondaars als Ebu Cehil op één niveau komen te liggen. Om deze reden worden ook de vromen door een ramp getroffen.

2) Misschien dat de onderdrukkers in dit leven niet hun verdiende straf krijgen, maar in het hiernamaals zal dat absoluut gebeuren. De onderdrukten zullen in het hiernamaals hun recht bij de onderdrukkers halen. Ook zullen ze van de barmhartighed van Allah profijt hebben door oneindig veel eigendom te krijgen in het oneindige hiernamaals, omdat ze zijn onderdrukt terwijl ze onschuldig waren. Als er dan de onderdrukten wordt gevraagd wat hun toestand is, zullen zij zeggen: “met heel weinig moeite hebben we een hele grote beloning gekregen en hebben de onderdrukkers hun verdiende straf gekregen; we zijn zeer tevreden.”

De viezigheden die hun lichaam is aangedaan, geldt alleen voor dit leven. In het hiernamaals zal hier niets van te zien zijn. Zoals de zwarte kleur van een zwarte pit die groeit tot een boom, blad, bloem of fruit niet te zien is, zo ook zullen de viezigheden op hun lichamen in het hiernamaals niet te zien zijn. 

3) Ook is er barmhartigheid te zien als er naar de toekomst van de onderdrukten wordt gekeken. Ze kunnen barmhartigheid van Allah ook voor hun gezinnen, familie en vrienden ondervinden. Een voorbeeld hiervan zien we in de Koran terug. Dit is als volgt:

“Hij zeide: "Welaan dan, indien gij mij wenst te volgen stel mij nergens vragen over eer ik zelf daaromtrent tot u spreek." Aldus vertrokken beiden totdat zij in een boot stapten en hij maakte er een gat in. Waarop Mozes uitriep: "Hebt gij er een gat in gemaakt teneinde de opvarenden er van te doen verdrinken? Voorwaar, gij hebt iets gruwelijks bedreven." Hij antwoordde: "Had ik u niet gezegd dat gij stellig geen geduld met mij zoudt kunnen tonen?" Mozes zeide: "Maak mij geen verwijt omdat ik het vergeten ben en maak het mij niet moeilijk." Zij reisden dus verder tot dat zij een knaap ontmoetten en hij deze doodsloeg. Mozes zeide: "Hebt gij een onschuldige gedood die niemand had vermoord? Voorwaar, gij hebt een afkeurenswaardige daad begaan." Hij antwoordde: "Zei ik u niet dat gij nimmer in staat zoudt zijn mij met geduld te vergezellen?" Mozes zeide: "Indien ik u wederom iets vraag houd mij dan niet in uw gezelschap, dan hebt gij zeker een verontschuldiging van mijn kant." Aldus vervolgden zij hun weg totdat zij bij de inwoners ener stad kwamen aan wie zij om eten vroegen, doch dezen weigerden hun gastvrijheid te betonen. Nu vonden zij daar een muur, die op het punt stond in te storten en hij herstelde deze. Mozes zeide: "Indien gij wildet, hadt gij er loon voor kunnen vragen." Hij zeide: "Dit is de scheiding tussen u en mij. Ik zal u thans de verklaring geven van datgene waarvoor gij geen geduld kondet tonen." "Wat de boot betreft, deze behoorde aan arme lieden die op de rivier werkten, en ik verkoos haar onbruikbaar te maken want achter hen was een koning die alle (goede) schepen met geweld in beslag wilde nemen." "En wat de jongeling betreft, zijn ouders waren gelovigen en wij vreesden dat hij schande over hen zou brengen door zijn opstandigheid en ongeloof."” [qtip:1| El Kahf: 70 – 80]

Hoewel deze gebeurtenis op het eerste gezicht oogt als het schip schaden, heeft dit in werkelijkheid er voor gezorgd dat het schip is gered.

Dus zij die vroom zijn en alsnog rampen en onderdrukking kennen, zullen hierdoor zowel in het wereldse leven als het hiernamaals van kwellingen gered worden. Ook zullen ze vele barmhartigheden kennen. Wanneer ze dit begrijpen, zullen ze in plaats van klagen, veel dank tonen en zullen ze Allah’s barmhartigheid dankbaar zijn.

Allah onderdrukt geen enkele dienaar van Hem. Zij die onderdrukken, zullen vroeg of laat gestraft worden.

Wat een beproeving op deze wereld mogelijk maakt, is de wil waarover men beschikt. Wanneer men dan zijn verkeerde gevoelens to het verkeerde pad richt door die prikkels verkeerd te sturen, kan zijn bewuste wil inspringen en deze foute sturing van deze verkeerde gevoelens tot het juiste pad leiden.

Dat er sprake is van een genetische code die de menselijke vrije wil tot het verkeerde pad kan leiden, berust enkel op een speculatie; dit is een benadering die de Goddelijke rechtvaardigheid die nodig is voor de beproeving, ontneemt. Er kunnen gevallen zijn waarbij de genetische code de mens tot het goede of foute meer doet richten, echter denken dat dit de vrije wil in zijn geheel wegneemt, is te allen tijde verkeerd.

Wat de deskundigen duidelijk maken is dat er in een chromosoom een lange dunne draad loopt die op een ladder lijkt, namelijk het DNA. Dit DNA is gevormd door duizenden eenheden die aan elkaar gekoppeld zijn. Het erfelijke zit verstopt binnen de speciaal gevormde ketens. Deze vorming wordt ook wel de genetische code genoemd. Het is inderdaad zo dat iedere keten die uniek is gevormd, bepaalt welke proteïne de cel zal produceren. Het gedeelte van de cel dat de chemische stoffen aanmaakt, breekt deze code en maakt de proteïne aan die nodig is voor het levende wezen.

Met dit uitleg wordt duidelijk dat de genetische code een mechanisme is dat in elkaar is gezet door een Goddelijke kracht en wijsheid en in staat is de behoefte van ieder levend wezen te reguleren. Echter, de beproeving is veel meer gericht op het immateriële mechanisme, zoals de geest, het verstand, het geweten en vrije wil.

Dus, zoals er gedacht wordt, kan een genetische code de mens niet tot het goede of foute sturen. Want de vrije wil van de mens kan hier “Stop!” tegen zeggen. De taak van de vrije wil is dan ook om op een dergelijke manier te dienen. Dat er sprake is van een rechtvaardige beproeving, is ook hieraan gerelateerd.

Om een rechtvaardige beproeving tot stand te kunnen brengen, is het nodig om in de innerlijke wereld van de mens een goed en een slecht continent te hebben. Dit mechanisme wordt gevormd door het hart, verstand en schone gevoelens –die van het goede houden- en de lust, foute gevoelens en verkeerde emoties –die van het slechte houden-. Om deze tegengestelde verlangens tot stand te kunnen brengen, is er een vrije wil nodig. Men verricht dan hetgeen hijzelf wilt, en wordt hiernaar beloond of gestraft. Hij kan dus geen smoes voor zijn zonden verzinnen wanneer zijn voorkeur uitgaat naar het slechte, terwijl hij zijn ogen sluit voor het goede.

Allah creëert zowel het mooie, goede en beste, als het lelijke, slechte en kwade. Sommigen zeggen “hoe kan Allah het kwade creëren?”

Alsof zij het maken van het kwade niet bij Allah vinden passen. Terwijl dit in tegenstelling tot die gedachte een teken van Zijn supremiteit is.

Een tekenaar die de mooie lichamen op een mooie wijze tekent, en als hij op dezelfde wijze lelijke lichamen kan tekenen, laat zijn volmaaktheid in dit vak zien. Als hij de tekeningen van de lelijke schepsels niet zou kunnen tekenen, zou dit een gebrek zijn. In het creëren van het kwade kan er op dezelfde wijze naar gekeken worden.

Het creëren van het kwade is niet kwaad, maar wel het beoefenen daarvan.

Degenen die “Allah creëert het kwade niet” zeggen, vragen wij: Als Allah het niet creëert, wie creëert het dan wel?

In ieder antwoord op deze vraag, vinden we enige mate van Shirk (Persoon naast Allah). Creëren behoort enkel aan Allah toe en Hij kent geen echtgenote, gelijke, helper of partner. Dit is één kant van het verhaal van dit onderwerp.

Het tweede verhaal is de toetsing. Als Allah enkel het goede zou creëren, zou er geen sprake van het kwade zijn. Dan zou de toetsing op deze wereld ook geen betekenis hebben. Er zou dan geen sprake zijn van verrichten van zonden en ontkenning. Ieder zou verplicht als engelen zijn. Dit is echter niet de wil van onze Heer. Hij wilt dat zijn dienaar met zijn eigen wil zich tot het goede richt. Zodoende creëert Allah datgeen Zijn dienaar wilt.

Bijvoorbeeld, met de voeten kan er naar de moskee gegaan worden, zo ook naar de bar. Het eerste is het goede, het tweede is het kwade. Allah creëert dan dat wat Zijn dienaar wilt. Als de voeten die naar de bar gaan versteend zouden raken, ogen die naar haram (verbodene) kijken blind zouden worden en zij die geen godsdiensbeoefening zouden verrichten ziek zouden worden, zou er geen sprake van de wil van de dienaar zijn.

Het is dus een wijsheid op zich dat, om het goede van het kwade te scheiden, naast het goede ook het kwade te creëren. Met dit uitleg denk ik dat ook de vraag “Waarom belemmert Allah het kwade niet” is beantwoord.

Wat een beproeving op deze wereld mogelijk maakt, is de wil waarover men beschikt. Wanneer men dan zijn verkeerde gevoelens to het verkeerde pad richt door die prikkels verkeerd te sturen, kan zijn bewuste wil inspringen en deze foute sturing van deze verkeerde gevoelens tot het juiste pad leiden.

Dat er sprake is van een genetische code die de menselijke vrije wil tot het verkeerde pad kan leiden, berust enkel op een speculatie; dit is een benadering die de Goddelijke rechtvaardigheid die nodig is voor de beproeving, ontneemt. Er kunnen gevallen zijn waarbij de genetische code de mens tot het goede of foute meer doet richten, echter denken dat dit de vrije wil in zijn geheel wegneemt, is te allen tijde verkeerd.

Wat de deskundigen duidelijk maken is dat er in een chromosoom een lange dunne draad loopt die op een ladder lijkt, namelijk het DNA. Dit DNA is gevormd door duizenden eenheden die aan elkaar gekoppeld zijn. Het erfelijke zit verstopt binnen de speciaal gevormde ketens. Deze vorming wordt ook wel de genetische code genoemd. Het is inderdaad zo dat iedere keten die uniek is gevormd, bepaalt welke proteïne de cel zal produceren. Het gedeelte van de cel dat de chemische stoffen aanmaakt, breekt deze code en maakt de proteïne aan die nodig is voor het levende wezen.

Met dit uitleg wordt duidelijk dat de genetische code een mechanisme is dat in elkaar is gezet door een Goddelijke kracht en wijsheid en in staat is de behoefte van ieder levend wezen te reguleren. Echter, de beproeving is veel meer gericht op het immateriële mechanisme, zoals de geest, het verstand, het geweten en vrije wil.

Dus, zoals er gedacht wordt, kan een genetische code de mens niet tot het goede of foute sturen. Want de vrije wil van de mens kan hier “Stop!” tegen zeggen. De taak van de vrije wil is dan ook om op een dergelijke manier te dienen. Dat er sprake is van een rechtvaardige beproeving, is ook hieraan gerelateerd.

Om een rechtvaardige beproeving tot stand te kunnen brengen, is het nodig om in de innerlijke wereld van de mens een goed en een slecht continent te hebben. Dit mechanisme wordt gevormd door het hart, verstand en schone gevoelens –die van het goede houden- en de lust, foute gevoelens en verkeerde emoties –die van het slechte houden-. Om deze tegengestelde verlangens tot stand te kunnen brengen, is er een vrije wil nodig. Men verricht dan hetgeen hijzelf wilt, en wordt hiernaar beloond of gestraft. Hij kan dus geen smoes voor zijn zonden verzinnen wanneer zijn voorkeur uitgaat naar het slechte, terwijl hij zijn ogen sluit voor het goede.

“De lotsbestemming is een vorm van weten, en weten is afhankelijk van hetgeen dat bekend is. Dat wil zeggen: hoe iets zal gebeuren behoort tot de kennis van Allah. Hetgeen dat bekend is, is echter niet van kennis afhankelijk.”¹

Een persoon wordt geen ongelovige alleen omdat Allah het weet of pleegt geen zonde omdat Allah alwetend is.

Een voorbeeld hiervan; Als een leraar weet dat een luie leerling in de klas niet zou slagen, kunnen we niet zeggen dat de leerling niet slaagde omdat de leraar het wist. Of als een leraar weet dat een ijverige student zal slagen, kunnen we niet zeggen dat de leerling geslaagd is omdat de leerkracht het wist.

Samenvattend hiervan weet Allah alles met zijn kennis. Wij zijn niet goede of slechte mensen omwille van Zijn kennis. God weet het omdat we goed of slecht zullen zijn. Daarom zijn we verantwoordelijk voor alles wat we doen.

----------------------------------------------

1.De Risale-i Nur collectie, het 26ste woord.