Condoleance bij het overlijden van een kind
In naam van Allah, de Barmhartige, de Genadevolle.
‘En verkondig blijde tijdingen aan de geduldigen. Zij die, wanneer hun rampspoed overkomt, zeggen: ‘Wij zijn zeer zeker van Allah en zullen tot Hem terugkeren.’ [Koran,2:156]
Mijn dierbare broeder van het Hiernamaals, Hafiz Halid Efendi. Mijn broeder! Het overlijden van je kind heeft mij getroffen. Maar, "Het oordeel behoort aan Allah" [qtip:(1)| Koran, 40:12] welbehagen stellen in het goddelijke decreet en zich neerleggen bij de lotsbeschikking behoort bij de kenmerken van de Islam. Moge de Ware u en uw gezin de mooiste vorm van geduld geven. Moge Hij de overledene voor u tot een behulpzame in het Hiernamaals, tot een bemiddelaar maken.
Hieronder volgen vijf punten, die voor u en voor godbewuste gelovigen zoals u een ware troost en een blijde tijding kunnen zijn.
Eerste Punt: In de wijze Koran staat: ‘(In tuinen van verrukking) … zullen kinderen rondgaan die niet zullen verouderen.’ [qtip:(2)| Koran, 56:17]
Dit wil zeggen dat de kinderen van gelovigen die sterven voordat zij de leeftijd des onderscheids hebben bereikt, in het Paradijs als lieve kinderen eeuwig kind zullen blijven op een manier zoals dat een paradijselijke staat toekomt. En dat zij op de schoot van hun vaders en moeders, die naar het Paradijs gaan, eeuwig een bron van geluk zullen blijven. En dat zij het hun ouders mogelijk zullen maken hun kinderen lief te hebben en te liefkozen, hetgeen behoort tot de allerliefste geneugten. En dat alles wat de harten van de mensen begeren zich in het Paradijs bevindt; en dat de beweringen van hen die zeggen dat er in het Paradijs geen voortplanting zal plaatsvinden en er dus ook geen sprake kan zijn van liefhebben en liefkozen van kinderen, niet op waarheid zijn gebaseerd. En dat het verwerven van miljoenen jaren van zuiver en pijnloos liefhebben en liefkozen van een eeuwig kind een bron van immens geluk is, in plaats van een korte periode van ongeveer tien jaar waarin zij hun kind liefhebben en liefkozen. Een periode die ook nog eens gepaard gaat met allerlei leed van deze wereld.
Tweede Punt: Lang geleden zat er een man in de gevangenis. Een van zijn geliefde kinderen werd naar hem toegestuurd. Die hulpeloze gevangene had toen naast zijn eigen leed ook nog het leed om de zorg van zijn kind, dat hij geen prettig verblijf kon aanbieden. De genadevolle rechter stuurde een man naar hem toe, die tegen hem zei: ‘Hoewel dit kind van jou is, behoort het ook tot mijn onderdanen en maakt het deel uit van mijn volk. Ik neem hem mee en laat hem verzorgen in een mooi paleis.’
De man begon te huilen en te smeken: ‘Ik sta mijn bron van troost, mijn kind, niet aan u af!’
Zijn vrienden zeiden tegen hem: ‘Je verdriet is betekenisloos. Indien het je kind is waar je medelijden mee hebt: hij zal naar een ruim en gelukkig paleis gaan in plaats van naar deze vuile, stinkende en ellendige kerker. Indien je medelijden hebt met jezelf en uit eigen belang handelt, en het kind hier bij jou blijft, heb je daar misschien kortstondig een twijfelachtig voordeel van, maar zal je vanwege de moeilijkheden die het kind hier doormaakt zelf ook veel leed en ellende ondergaan. Als het kind daarheen gaat, geniet je daarvan duizenden voordelen. Hij zal immers de genade van de koning aantrekken en voor jou een bemiddelaar zijn. De koning zal willen dat je hem ziet en hij zal hem zeker niet naar de gevangenis sturen om jou te zien. Misschien zal hij jou uit de gevangenis laten komen en je naar zijn paleis ontbieden om je kind te ontmoeten. Als je tenminste de koning vertrouwt en gehoorzaamt.’
Zoals uit dit voorbeeld duidelijk wordt, mijn dierbare broeder, zouden gelovigen zoals jij, wanneer een kind van hen overlijdt, als volgt moeten denken:
Dit kind is zondeloos. Zijn Schepper is Genadevol en Edelmoedig. Hij heeft het, in de plaats voor mijn gebrekkige opvoeding en liefde, opgenomen in Zijn genade en Zijn zorg, die beide volkomen zijn. Hij heeft hem uit dit pijnlijke, moeilijke, ellendige tranendal gehaald en tot de Firdawstuinen [qtip:(3)| De hoogste plek in het Paradijs] van het Paradijs toegelaten. Wat een geluk voor dat kind! Wie weet wat er van hem was geworden als hij op deze wereld was gebleven. Daarom heb ik eigenlijk geen medelijden met hem: ik weet hoe gelukkig hij is.
En dan zijn er mijn eigen belangen: ik heb mede in verband daarmee ook geen medelijden met mezelf en ik voel geen verdriet. Indien het op deze wereld was gebleven, zou het mij tien jaar kinderliefde, vermengd met allerlei zorgen, hebben geschonken. Indien het een rechtschapen persoon was geworden en het succesvol was geweest in zijn leven, had het mij misschien geholpen. Maar met zijn overlijden is het kind voor mij een mogelijke bemiddelaar geworden en zal het mij in het eeuwige Paradijs tien miljoen jaar van kinderliefde en een eeuwigdurende gelukzaligheid schenken. Iemand die een twijfelachtig en ogenblikkelijk voordeel verliest en daarvoor in de plaats op de lange termijn duizend zekere voordelen verkrijgt, kan nooit in verdriet en ellende blijven steken of wanhopig zitten jammeren.
Derde Punt: Het overleden kind was een schepsel, een bezit, een dienaar, en met al zijn ledematen een kunstobject van de Genadige Schepper; het behoorde tot Hem en was een vriend voor zijn ouders. Het kind werd tijdelijk onder beheer van de ouders gesteld en de ouders werden in dienst van het kind gesteld. In ruil voor hun diensten gaf Hij hun een genotvol gevoel van compassie, bij wijze van onmiddellijk loon.
Welnu, indien de Genadige Schepper, die van de duizend aandelen van het kind er negenhonderdnegenennegentig bezit, als een resultaat van genade en wijsheid dit kind bij je weghaalt en aan jouw zorg onttrekt, dan is het stuitend en onbetamelijk van een gelovige indien hij, vanwege zijn ene oppervlakkige aandeel, tegenover de werkelijke eigenaar van alle duizend aandelen uit wanhoop en verdriet jammert, op een manier die beklag en bezwaar oproept. Dat is meer iets voor achteloze en dwalende mensen.
Vierde Punt: Indien de wereld eeuwigdurend was en de mens daarin het eeuwige leven zou hebben, en ook ons afscheid van elkaar eeuwig zou duren, dan hadden kwellend zielenleed en wanhopig gejammer zin gehad. Gezien het feit dat deze wereld slechts een gastenverblijf is, zullen wij en jullie naar dezelfde plaats vertrekken waar het kind heen is gegaan. Bovendien is het zo, dat sterven niet alleen aan hem is voorbehouden; het is een gemeenschappelijke snelweg. Omdat het afscheid geen afscheid voor altijd is, weten we dat we elkaar, zowel in de tussentijdse staat van de ziel na de dood tot aan de Dag der Opstanding als later in het Paradijs, opnieuw zullen ontmoeten. Laten we zeggen: ‘Het oordeel berust bij Allah’ [qtip:(4)| Koran, 40:12] Hij geeft en Hij neemt. Alle lof zij Allah, in iedere situatie [qtip:(5)| Authentieke overlevering, Fayz al-Qadīr. 1:368/662], dus laten we geduldig dankbaar blijven.
Vijfde Punt: Compassie is een van de meest subtiele, mooie en plezierige manifestaties van goddelijke genade. Het is een lichtgevend elixer dat veel sterker is dan hartstochtelijke liefde. Het is een snelle methode om de nabijheid van Allah te ervaren. Zoals metaforische liefde en wereldse liefde met de grootste moeite echte liefde worden waarmee je God kunt vinden, kun je met compassie zonder moeilijkheden en op een veel meer directe en zuivere manier je hart met God in verbintenis stellen.
Zowel vaders als moeders houden meer van hun kind dan van de hele wereld. Wanneer hun kind hun ontnomen wordt en ze het geluk hebben tot de ware gelovigen te behoren, wenden zij hun gezicht af van de wereld en vinden ze de Ware Edelmoedige Schenker van zegeningen. En zij zeggen tegen zichzelf: ‘Daar dit leven vergankelijk is, is het niet de moeite waard de wereld in ons hart te sluiten.’ Zo ontwikkelen zij een band met de plaats waar het kind heen is gegaan en winnen zij daarmee aan geesteskracht.
Onachtzame, nalatige mensen die in dwaling verkeren, blijven verstoken van het goede nieuws en de gelukzaligheid die in deze vijf punten van waarheid liggen besloten. De ellende waarin zij verkeren kan beter worden begrepen aan de hand van het volgende voorbeeld: zij zien hun enig kind in doodsstrijd, en, omdat zij zich inbeelden dat het wereldse leven eeuwig is en als gevolg van hun achteloosheid en hun dwaling, zien ze de dood als een vorm van non-existentie en een definitief afscheid. Zij stellen hun kind voor in zijn graf, in het stof der aarde, in plaats van in zijn zachte bed. Vanwege hun achteloosheid en hun dwaling komen de beelden van het genadevolle Paradijs en de gunst van de tuinen van Firdaws van de Genadigste der genadigen niet bij hen naar voren. Vergelijkenderwijs kun je hun wanhopige verdriet en het leed dat zij ondergaan begrijpen.
Maar het geloof en de Islam, die de mogelijkheid van gelukzaligheid in beider werelden bieden, zeggen tegen de gelovigen: ‘De Genadevolle Schepper van dit kind, dat zich nu in doodsstrijd bevindt, verlost hem van deze vergankelijke wereld en brengt hem naar het Paradijs. Hij zal het kind voor jou tot een bemiddelaar en in alle eeuwigheid tot jouw kind maken. Dit afscheid is tijdelijk, maak je geen zorgen. Zeg daarom: ‘Het oordeel behoort aan Allah.’ Wij zijn zeer zeker van Allah en zullen tot Hem terugkeren.’ [qtip:(6)| Koran, 40:12 en 2:156]
[1] Koran, 40:12
[2] Koran, 56:17
[3] De hoogste plek in het Paradijs.
[4] Koran, 40:12
[5] Authentieke overlevering, Fayz al-Qadīr. 1:368/662.
[6] Koran, 40:12 en 2:156.
